Πριν ακόμα σταθεροποιηθούν οι τιμές των τροφίμων, οι ειδικοί προειδοποιούν για νέες ανατιμήσεις. Ένα πολύ ισχυρό φαινόμενο Ελ Νίνιο θα μπορούσε να επηρεάσει τις καλλιέργειες σε όλο τον κόσμο, να μειώσει την παραγωγή και να οδηγήσει σε αυξήσεις στις τιμές βασικών προϊόντων μέχρι και το 2028.
Σε μια περίοδο που τα νοικοκυριά σε όλο τον κόσμο δοκιμάζονται ήδη από το αυξημένο κόστος ζωής, οι ειδικοί εκτιμούν ότι ένα ακραίο Ελ Νίνιο θα μπορούσε να επιδεινώσει ακόμη περισσότερο την κατάσταση
Το Ελ Νίνιο επαναφέρει στο προσκήνιο τον όρο «κλιματικός πληθωρισμός» (climateflation)»
Οι επιπτώσεις δεν θα γίνουν αισθητές άμεσα, καθώς χρειάζεται χρόνος μέχρι το αυξημένο κόστος που προκαλούν τα ακραία καιρικά φαινόμενα να περάσει σε ολόκληρη την εφοδιαστική αλυσίδα των τροφίμων
Συνήθως, το Ελ Νίνιο αυξάνει τον κίνδυνο ξηρασίας στη νότια Αφρική και στις βόρειες περιοχές της Νότιας Αμερικής, ενώ προκαλεί έντονες βροχοπτώσεις και πλημμύρες στη νότια Βραζιλία, την Αργεντινή, την Παραγουάη και την Ουρουγουάη. Οι χώρες χαμηλού εισοδήματος, που έχουν ήδη πληγεί περισσότερο από τον πόλεμο με το Ιράν, εκτιμάται ότι θα υποστούν τις μεγαλύτερες συνέπειες.
Οι αναλυτές της Goldman Sachs επισημαίνουν ότι το Ελ Νίνιο έχει ήδη αρχίσει να επηρεάζει τις καλλιέργειες στην Ινδία, όπου η περίοδος των μουσώνων είναι σημαντικά πιο ξηρή. Σε ορισμένες περιοχές έχει σημειωθεί μόλις το 25% των συνηθισμένων βροχοπτώσεων, ενώ σε τμήματα της κεντρικής Ινδίας καταγράφεται περίπου το 50%, γεγονός που μπορεί να περιορίσει την παραγωγή σιταριού, ρυζιού και ζαχαροκάλαμου.
Οι επιπτώσεις θα είναι παγκόσμιες
Οι ειδικοί εκτιμούν ότι οι ξηρασίες στη νοτιοανατολική Ασία μπορεί να περιορίσουν την παραγωγή φοινικέλαιου, βασικού συστατικού πολλών επεξεργασμένων τροφίμων, ενώ ενδέχεται να επηρεαστούν και οι σοδειές καφέ και κακάο. Παράλληλα, οι θερμότερες και πιο υγρές συνθήκες ευνοούν την εξάπλωση ασθενειών που μπορούν να μειώσουν τις αποδόσεις των καλλιεργειών τα επόμενα χρόνια.
Στη Βόρεια Αμερική, οι επιπτώσεις του Ελ Νίνιο είναι εντονότερες κατά τη διάρκεια του χειμώνα. Αν και η Ευρώπη μπορεί επίσης να επηρεαστεί από το φαινόμενο, οι αναλυτές εκτιμούν ότι οι σημαντικότερες συνέπειες θα προκύψουν μέσω της ανόδου των διεθνών τιμών των τροφίμων.
Πριν από τρία χρόνια, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα είχε εκτιμήσει ότι ένα ισχυρό Ελ Νίνιο θα μπορούσε να αυξήσει έως και 9% τις παγκόσμιες τιμές των αγροτικών προϊόντων, με τις μεγαλύτερες ανατιμήσεις να καταγράφονται στη σόγια, το καλαμπόκι και το ρύζι.
Το πώς αυτές οι αυξήσεις θα φτάσουν τελικά στα ράφια των καταστημάτων θα εξαρτηθεί από τα μέτρα που θα λάβουν οι κυβερνήσεις, αλλά και από παράγοντες όπως η καταναλωτική ζήτηση και η τιμολογιακή πολιτική των επιχειρήσεων.
Σύμφωνα με την UniCredit, το ενδεχόμενο ενός ακραίου σεναρίου παραμένει υψηλό. Σε αυτή την περίπτωση, η παγκόσμια αγροτική παραγωγή θα μπορούσε να μειωθεί κατά 14,3%, προκαλώντας απώλειες ύψους 342 δισ. δολαρίων (254 δισ. λιρών).
«Οι αυξήσεις τιμών θα μπορούσαν να κυμανθούν από 10% έως 50% στα βασικά αγροτικά προϊόντα, ενώ οι πιο εκτεθειμένες καλλιέργειες — όπως το ρύζι, το φοινικέλαιο, η ζάχαρη και ο καφές — θα μπορούσαν να ακριβύνουν κατά 50% έως και πάνω από 100%», αναφέρει η τράπεζα. «Το παγκόσμιο σύστημα τροφίμων εισέρχεται στο δεύτερο εξάμηνο του 2026 με ορισμένα αποθέματα ασφαλείας, αλλά με ελάχιστα περιθώρια για λάθη».
