Καθώς οι δασικές πυρκαγιές απειλούσαν αυτή την εβδομάδα τα προάστια του Μπορντό και της Μαδρίτης, η Ευρώπη βρέθηκε για ακόμη μία φορά αντιμέτωπη με μια δυσάρεστη πραγματικότητα: ένας πλανήτης που θερμαίνεται με ταχύτατους ρυθμούς απειλεί να καταστήσει τμήματα της ηπείρου αδύνατο να ασφαλιστούν από ασφαλιστικές εταιρείες, σύμφωνα με δημοσίευμα του Politico.
Οι δασικές πυρκαγιές αποτελούν «τον ταχύτερα αυξανόμενο καιρικό κίνδυνο παγκοσμίως», παρότι «μέχρι στιγμής αντιπροσωπεύουν σχετικά μικρό ποσοστό των ασφαλισμένων ζημιών στην Ευρώπη», δήλωσε ο Νικίλ ντα Βικτόρια Λόμπο, επικεφαλής του τομέα αντασφάλισης περιουσίας και ατυχημάτων της Swiss Re για τη Δυτική και Νότια Ευρώπη, τη Μέση Ανατολή και την Αφρική.
Οι ειδικοί εκτιμούν ότι η κατάσταση θα επιδεινωθεί. Καθώς η χρήση ορυκτών καυσίμων εξακολουθεί να αυξάνεται παγκοσμίως, οι θερμοκρασίες ανεβαίνουν με πρωτοφανή ρυθμό, διαταράσσοντας το κλίμα και τα οικοσυστήματα του πλανήτη. Η υπερθέρμανση της Γης ενισχύει τη συχνότητα και την ένταση ακραίων φαινομένων, όπως οι πυρκαγιές, οι πλημμύρες και οι ξηρασίες.
Ωστόσο, οι πυρκαγιές θα επιβαρύνουν περαιτέρω τα ήδη πιεσμένα δημόσια οικονομικά της Γαλλίας, λόγω του κόστους αναδάσωσης, αποκατάστασης των ζημιών και καταβολής επιδομάτων ανεργίας σε επιχειρήσεις που αναγκάστηκαν να αναστείλουν τη λειτουργία τους.
Σύμφωνα με τη γαλλική ασφαλιστική ένωση France Assureurs, τα ασφάλιστρα κατοικίας αυξήθηκαν ήδη κατά 7,8% το 2025, ενώ η επιβάρυνση υπέρ φυσικών καταστροφών – η οποία δεν καλύπτει τις δασικές πυρκαγιές – αυξήθηκε κατά 66%.
«Οι αρνητικές επιπτώσεις εκδηλώνονται είτε μέσω υψηλότερου κόστους ασφάλισης τα επόμενα χρόνια είτε μέσω υψηλότερου δημόσιου χρέους», αναφέρει η έκθεση, η οποία εντόπισε αρνητικές συνέπειες των πρόσφατων φυσικών καταστροφών στο ΑΕΠ, τον πληθωρισμό και το πιστωτικό σύστημα.
«Άλλοτε το μεγαλύτερο βάρος το επωμίζεται ο ιδιωτικός τομέας και άλλοτε μεταφέρεται στα δημόσια οικονομικά. Σε κάθε περίπτωση, όμως, οι φυσικές αυτές καταστροφές έχουν βαρύ οικονομικό τίμημα τόσο για τις χώρες που πλήττονται όσο και για την ευρύτερη οικονομία», δήλωσε η Μπενάσι-Κερέ της Τράπεζας της Γαλλίας.
Αλλαγή του συστήματος
Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και η EIOPA πρότειναν την αντιμετώπιση του προβλήματος μέσω ενός νέου δημόσιου-ιδιωτικού συστήματος αντασφάλισης σε επίπεδο ΕΕ και ενός νέου ευρωπαϊκού ταμείου χρηματοδότησης φυσικών καταστροφών.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναμένεται να παρουσιάσει αργότερα μέσα στη χρονιά ένα πακέτο μέτρων για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας στην κλιματική αλλαγή και τη διαχείριση των κινδύνων.
«Οι δημόσιες αρχές πρέπει να συνεχίσουν να παρέχουν έκτακτη στήριξη, αλλά η Ευρώπη οφείλει επίσης να αναπτύξει κοινά χρηματοδοτικά εργαλεία που θα ενισχύουν την αλληλεγγύη και θα συμβάλλουν στον επιμερισμό των κλιματικών κινδύνων μεταξύ των κρατών-μελών», δήλωσε ο Ισπανός σοσιαλιστής ευρωβουλευτής Σέσαρ Λουένα.
«Το μελλοντικό ευρωπαϊκό πλαίσιο προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή θα πρέπει να περιλαμβάνει έναν ευρωπαϊκό μηχανισμό αντασφάλισης ή επιμερισμού του κινδύνου», πρόσθεσε.
Στη Γαλλία, άλλες φυσικές καταστροφές καλύπτονται ήδη από ένα δημόσιο-ιδιωτικό σύστημα που καθιστά υποχρεωτική την ασφάλιση έναντι φυσικών καταστροφών και κατανέμει τον κίνδυνο μεταξύ ασφαλιστικών εταιρειών και κράτους.
«Ο μηχανισμός βασίζεται ουσιαστικά σε διασταυρούμενη επιδότηση των ασφαλιστηρίων συμβολαίων στις περιοχές υψηλού κινδύνου από τα ασφάλιστρα που καταβάλλονται στις περιοχές χαμηλότερου κινδύνου, με ποσοστό που καθορίζει το κράτος», δήλωσε ο Λανγκρενέ, ο οποίος είχε συμβουλεύσει τη γαλλική κυβέρνηση το 2024 για την επικαιροποίηση του μοντέλου.
«Πρόκειται πιθανότατα για μια καλή πρακτική, την οποία θα ήταν χρήσιμο να υιοθετήσουν και άλλες ευρωπαϊκές χώρες που επιθυμούν να διευρύνουν την ασφαλιστική κάλυψη», πρόσθεσε.
Έμφαση στην πρόληψη
Οι ασφαλιστικές εταιρείες, από την πλευρά τους, ζητούν μεγαλύτερη έμφαση στην πρόληψη. Οι χώρες θα πρέπει «να σταματήσουν να αναπτύσσουν νέες υποδομές και ακίνητα σε περιοχές υψηλού κινδύνου, είτε πρόκειται για περιοχές που είναι επιρρεπείς στις πυρκαγιές είτε για περιοχές με αυξημένο κίνδυνο πλημμυρών», δήλωσε ο Τόμπιας Γκριμ, επικεφαλής επιστήμονας για το κλίμα στη Munich Re.
Ορισμένες οργανώσεις, όπως η Reclaim Finance, υποστηρίζουν επίσης ότι οι μεγάλες ασφαλιστικές εταιρείες θα πρέπει να επωμιστούν μεγαλύτερο μέρος του κόστους, καθώς τα κέρδη τους συνεχίζουν να αυξάνονται. «Ένα ολοένα και μεγαλύτερο μέρος των ζημιών παραμένει ανασφάλιστο, την ώρα που τα κέρδη των ασφαλιστικών εταιρειών συνεχίζουν να αυξάνονται», δήλωσε ο Λε Μπουρντονέκ.
Πηγή: ΟΤ