Μια νέα πρωτοβουλία μεγάλης κλίμακας για την ανάπτυξη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, καθαρών τεχνολογιών και σύγχρονων ενεργειακών υποδομών στη Μεσόγειο παρουσίασε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, θέτοντας ως στόχο την κινητοποίηση επενδύσεων έως και 25 δισ. ευρώ μέχρι το 2035.
Η πρωτοβουλία, με την ονομασία Trans-Mediterranean Renewable Energy and Clean Tech Cooperation (T-MED), εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο του Pact for the Mediterranean και αποσκοπεί στην ενίσχυση της ενεργειακής συνεργασίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των χωρών της Μέσης Ανατολής και της Βόρειας Αφρικής.
Στόχος η ανάπτυξη 15 GW νέας πράσινης ισχύος
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό της Κομισιόν, το πρόγραμμα αναμένεται να συμβάλει στην εγκατάσταση 15 GW νέας ισχύος από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας έως το 2035, ενώ παράλληλα φιλοδοξεί να δημιουργήσει περισσότερες από 100.000 θέσεις εργασίας στους τομείς της καθαρής ενέργειας και της πράσινης βιομηχανίας.
Η χρηματοδοτική στήριξη θα βασιστεί, μεταξύ άλλων, σε εγγυήσεις άνω των 5 δισ. ευρώ μέσω του European Fund for Sustainable Development Plus (EFSD+), με στόχο την προσέλκυση ιδιωτικών και δημόσιων κεφαλαίων σε έργα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, υδρογόνου, βιομηχανικής παραγωγής καθαρών τεχνολογιών και ενεργειακών δικτύων.
Διασυνδέσεις, υδρογόνο και νέα ενεργειακή αγορά
Πέρα από την ανάπτυξη νέων μονάδων παραγωγής, το T-MED δίνει ιδιαίτερη έμφαση στον εκσυγχρονισμό των ηλεκτρικών δικτύων, στις διασυνοριακές ενεργειακές διασυνδέσεις και στη δημιουργία συνθηκών για ευρύτερο διασυνοριακό εμπόριο ηλεκτρικής ενέργειας.
Στο επίκεντρο βρίσκονται επίσης τα έργα υδρογόνου και η ενίσχυση της βιομηχανικής παραγωγής καθαρών τεχνολογιών στην περιοχή, με στόχο τη δημιουργία πιο ανθεκτικών αλυσίδων εφοδιασμού και τη μείωση της εξάρτησης από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτιμά ότι η Μεσόγειος διαθέτει εξαιρετικά υψηλό δυναμικό ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, το οποίο υπολογίζεται σε περίπου 2.300 GW. Παράλληλα, το κόστος παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ηλιακά και αιολικά έργα σε πολλές περιοχές της Βόρειας Αφρικής και της Μέσης Ανατολής παραμένει σημαντικά χαμηλότερο σε σύγκριση με την Ευρώπη.
Τι σημαίνει για την Ελλάδα
Η νέα στρατηγική της ΕΕ δημιουργεί προοπτικές για την ενίσχυση του ρόλου της Ελλάδας ως ενεργειακής πύλης της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Η ανάπτυξη διασυνδέσεων μεταξύ Ευρώπης, Βόρειας Αφρικής και Ανατολικής Μεσογείου αναμένεται να αυξήσει τη σημασία έργων που συνδέονται με τη μεταφορά πράσινης ηλεκτρικής ενέργειας και, μελλοντικά, υδρογόνου προς τις ευρωπαϊκές αγορές.
Το πρώτο επιχειρησιακό συμβούλιο της επενδυτικής πλατφόρμας T-MED προγραμματίζεται για τον Οκτώβριο του 2026, ενώ οι πρώτες συνεργασίες μεταξύ ευρωπαϊκών και μεσογειακών επιχειρήσεων στον τομέα των καθαρών τεχνολογιών αναμένεται να ξεκινήσουν από το 2027.