Νέα ώθηση στη διεύρυνση του Κάθετου ΔιαδρόμουΗ Δημοκρατία της Σερβίας φιλοξένησε σήμερα 6 Οκτωβρίου 2026 στο Βελιγράδι, τη δεύτερη συνάντηση των Υπουργών Ενέργειας της Σερβίας, της Βουλγαρίας, της Ελλάδας και της Βόρειας Μακεδονίας.
Οι Υπουργοί συζήτησαν τρόπους ενίσχυσης της περιφερειακής συνεργασίας και ενδυνάμωσης της ενεργειακής ασφάλειας στη Νοτιοανατολική και Κεντρική Ευρώπη, με ιδιαίτερη έμφαση στη διαφοροποίηση των πηγών και των οδεύσεων ενεργειακού εφοδιασμού, στην περιφερειακή διασυνδεσιμότητα και στην ανάπτυξη της περιοχής ως σημαντικού ενεργειακού διαδρόμου διαμετακόμισης για την Ευρώπη.
Οι συμμετέχοντες συζήτησαν την αξιοποίηση των υφιστάμενων υποδομών φυσικού αερίου και την πρόοδο των έργων υποδομής φυσικού αερίου που αποσκοπούν στην περαιτέρω διασύνδεση των συμμετεχουσών χωρών και στο άνοιγμα πρόσθετων οδών εφοδιασμού από νέες πηγές φυσικού αερίου.
Οι Υπουργοί συμφώνησαν ότι η επίτευξη αυτών των στόχων απαιτεί στενότερη συνεργασία για την ολοκλήρωση των αγορών ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου, μεγαλύτερη ευελιξία των συστημάτων και ασφάλεια εφοδιασμού, συνέχιση των επενδύσεων στα δίκτυα μεταφοράς και στις υποδομές φυσικού αερίου και πετρελαίου, καθώς και ενισχυμένο συντονισμό μεταξύ των διαχειριστών συστημάτων μεταφοράς φυσικού αερίου, προκειμένου να αξιοποιούνται καλύτερα οι υφιστάμενες υποδομές και να αντιμετωπίζονται τα εναπομείναντα ρυθμιστικά προβλήματα και σημεία συμφόρησης στις υποδομές.
Οι Υπουργοί χαιρέτισαν τη συμμετοχή της Σερβίας και της Βόρειας Μακεδονίας στον Κάθετο Διάδρομο Φυσικού Αερίου μέσω των αντίστοιχων διαχειριστών συστημάτων μεταφοράς τους, καθώς και την επικείμενη έναρξη κατασκευής της διασύνδεσης φυσικού αερίου μεταξύ των δύο χωρών. Το έργο αυτό θα συνδεθεί με τη διασύνδεση Ελλάδας–Βόρειας Μακεδονίας, η οποία βρίσκεται επί του παρόντος υπό κατασκευή, με το ελληνικό τμήμα να αναμένεται να ολοκληρωθεί έως το τέλος του 2026 και το τμήμα της Βόρειας Μακεδονίας το 2027.
Οι πρώτοι αγωγοί για το σερβικό τμήμα της διασύνδεσης φυσικού αερίου Σερβίας–Βόρειας Μακεδονίας έχουν παραδοθεί και οι εργασίες τοποθέτησής τους αναμένεται να ξεκινήσουν σύντομα. Αυτό θα ανοίξει μια νέα οδό εφοδιασμού με υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG) από τον τερματικό σταθμό στο λιμάνι της Αλεξανδρούπολης, επιπλέον των υφιστάμενων οδών, για τη διαφοροποίηση του εφοδιασμού φυσικού αερίου μέσω της Βουλγαρίας.
Επιβεβαιώθηκε εκ νέου η ισχυρή δέσμευση για την ανάπτυξη του Κάθετου Διαδρόμου Φυσικού Αερίου και την ενίσχυση του ρόλου του ως αξιόπιστης ενεργειακής πύλης προς τη Νοτιοανατολική και Κεντρική Ευρώπη και τα Δυτικά Βαλκάνια. Μέσω της συνεχιζόμενης ανάπτυξης του συστήματος μεταφοράς φυσικού αερίου, των διασυνδέσεών του με τη Βουλγαρία και τη Βόρεια Μακεδονία, καθώς και των υποδομών LNG, συμπεριλαμβανομένου του Τερματικού Σταθμού LNG Αλεξανδρούπολης, η Ελλάδα αυξάνει την ικανότητά της να διοχετεύει διαφοροποιημένες ποσότητες φυσικού αερίου προς τον βορρά.
Η δυναμικότητα εξαγωγών αναμένεται να φτάσει τα 9,5 δισ. κυβικά μέτρα (bcm) έως το 2027. Η υποδομή αυτή, σε συνδυασμό με πρόσθετες προμήθειες LNG, θα διευκολύνει τις ροές φυσικού αερίου προς τις γειτονικές αγορές, συμπεριλαμβανομένης της Σερβίας και της Βόρειας Μακεδονίας, ενισχύοντας τη διαφοροποίηση και την ανθεκτικότητα της περιοχής και υποστηρίζοντας τη σταδιακή απεξάρτηση των κρατών-μελών της ΕΕ από το ρωσικό φυσικό αέριο, σύμφωνα με τον κανονισμό REPowerEU.
Οι Υπουργοί εξέτασαν επίσης την ανάπτυξη υποδομών φυσικού αερίου με γνώμονα τη δυνητική μελλοντική αξιοποίησή τους για τη μεταφορά υδρογόνου. Επιπλέον, συμφώνησαν να ενισχύσουν την ανταλλαγή πληροφοριών ενόψει της χειμερινής περιόδου, μεταξύ άλλων σχετικά με την ετοιμότητα των συστημάτων μεταφοράς και τις δυνατότητες ανταλλαγών ηλεκτρικής ενέργειας. Συζήτησαν επίσης έργα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, την ανάπτυξη των δικτύων μεταφοράς, έργα αντλησιοταμίευσης και έργα μπαταριών, με στόχο την αύξηση της ευελιξίας των συστημάτων και της δυναμικότητας αποθήκευσης.
Ιδιαίτερη προσοχή δόθηκε στην περαιτέρω ενοποίηση των αγορών ηλεκτρικής ενέργειας των Συμβαλλόμενων Μερών της Ενεργειακής Κοινότητας με εκείνες των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι Υπουργοί τόνισαν ότι η βαθύτερη ενοποίηση των αγορών ηλεκτρικής ενέργειας θα συνέβαλε σημαντικά στην ενεργειακή ασφάλεια και ανθεκτικότητα της περιοχής.
Οι Υπουργοί συζήτησαν τη σταθερότητα του συστήματος ηλεκτρικής ενέργειας στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, μεταξύ άλλων μέσω των διασυνοριακών διασυνδέσεων και της ενοποίησης των περιφερειακών αγορών ηλεκτρικής ενέργειας, ενώ η Βουλγαρία παρουσίασε την πρόοδο σχετικά με τον διάδρομο ηλεκτρικής ενέργειας Ανατολής–Δύσης.
Οι Υπουργοί συζήτησαν επίσης τη δυνητική ανάπτυξη του νοτιοανατολικού κόμβου του εθνικού συστήματος αγωγών πετρελαϊκών προϊόντων κατά μήκος της διαδρομής Θεσσαλονίκη-Σκόπια-Νις, η οποία θα μπορούσε να συνδέσει περαιτέρω τη Σερβία, μέσω της Βόρειας Μακεδονίας, με τις ενεργειακές υποδομές και το λιμάνι της Θεσσαλονίκης.
Οι Υπουργοί αντάλλαξαν απόψεις σχετικά με τη δίκαιη ενεργειακή μετάβαση και την απανθρακοποίηση των Δυτικών Βαλκανίων, υπογραμμίζοντας τη σημασία της συντονισμένης δράσης και της επαρκούς χρηματοδοτικής στήριξης από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Αντάλλαξαν επίσης πληροφορίες σχετικά με πρωτοβουλίες που αφορούν το κανονιστικό πλαίσιο της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένου του Μηχανισμού Συνοριακής Προσαρμογής Άνθρακα (CBAM), καθώς και σχετικά με την ανάγκη στήριξης της περιοχής για την προσαρμογή της στις νέες απαιτήσεις.
Οι Υπουργοί επανέλαβαν τη δέσμευσή τους για τη συνέχιση της περιφερειακής συνεργασίας και για την από κοινού ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας, της διασυνδεσιμότητας και της ανθεκτικότητας σε ολόκληρη τη Νοτιοανατολική Ευρώπη.