Οι μπαταρίες αναμένεται να αποκτήσουν ολοένα και μεγαλύτερο ρόλο στο ελληνικό ενεργειακό σύστημα, καθώς οι επενδύσεις στην αποθήκευση ενέργειας αυξάνονται και νέα έργα μπαίνουν σταδιακά σε τροχιά υλοποίησης. Σύμφωνα με την Aurora Energy Research , η εγκατεστημένη ισχύς μπαταριών στην Ελλάδα μπορεί να φτάσει τα 4–5 GW έως το 2030.
Πίσω από αυτή την εκτίμηση βρίσκεται μια αγορά με έντονο επενδυτικό ενδιαφέρον, αλλά και αρκετές προκλήσεις. Η μετάβαση από μια αίτηση σύνδεσης σε ένα έργο που λειτουργεί στην πράξη δεν είναι απλή υπόθεση. Η πρόσβαση στο δίκτυο, η εξασφάλιση σταθερών εσόδων και η δυνατότητα χρηματοδότησης είναι οι παράγοντες που θα καθορίσουν ποια από τα πολλά projects θα φτάσουν τελικά στην υλοποίηση.
Από τα 900 MW στο επόμενο κύμα έργων
Η ελληνική αγορά αποθήκευσης έχει ήδη περάσει από το στάδιο του σχεδιασμού στην πράξη, με τα έργα που προέκυψαν από τους τρεις διαγωνισμούς αποθήκευσης να αντιστοιχούν συνολικά σε περίπου 900 MW.
Η Aurora Energy Research εκτιμά ότι η εγκατεστημένη ισχύς μπαταριών θα πλησιάσει το 1 GW μέσα στο 2026, δημιουργώντας τη βάση για την επόμενη φάση ανάπτυξης.
Το ενδιαφέρον, ωστόσο, είναι πολύ μεγαλύτερο. Για το καθεστώς προτεραιότητας σύνδεσης προβλέπονται περίπου 4,7 GW αυτόνομων συστημάτων αποθήκευσης, ενώ οι αιτήσεις που έχουν υποβληθεί ανέρχονται σε 12,15 GW.
Η διαφορά ανάμεσα στα δύο μεγέθη δείχνει και την απόσταση που υπάρχει ανάμεσα στο επενδυτικό ενδιαφέρον και στην πραγματική υλοποίηση. Δεν σημαίνει ότι όλες οι αιτήσεις θα μετατραπούν σε λειτουργικά έργα, καθώς αρκετές μπορεί να αντιμετωπίσουν περιορισμούς στο δίκτυο, καθυστερήσεις ή δυσκολίες στην εξασφάλιση χρηματοδότησης.
Συνολικά, οι διαφορετικές διαδρομές ανάπτυξης που εξετάστηκαν στο κοινό webinar της Aurora Energy Research με τη δικηγορική εταιρεία KLC προσεγγίζουν τα 6,8 GW.
Πόσο ελκυστική είναι η επένδυση
Το οικονομικό σκέλος είναι ένας από τους βασικούς λόγους πίσω από το αυξημένο ενδιαφέρον για τις μπαταρίες.
Για ένα αυτόνομο σύστημα διάρκειας δύο ωρών που θα ξεκινήσει να λειτουργεί το 2027, η Aurora παρουσίασε ενδεικτικό εσωτερικό βαθμό απόδοσης μεταξύ 9% και λίγο κάτω από 12%, με την παραδοχή ότι πραγματοποιούνται περίπου 1,5 κύκλοι φόρτισης και εκφόρτισης την ημέρα.
Στα έργα που συνδυάζουν ΑΠΕ και αποθήκευση, οι ενδεικτικές αποδόσεις ξεπερνούν το 11%.
Οι συγκεκριμένες εκτιμήσεις, ωστόσο, δεν αποτελούν εγγυημένες αποδόσεις. Το τελικό αποτέλεσμα εξαρτάται από το μέγεθος και τον σχεδιασμό κάθε έργου, τον τρόπο λειτουργίας της μπαταρίας και τις συνθήκες που θα επικρατούν στην αγορά.
Ένα μεγάλο μέρος των εσόδων αναμένεται να προέρχεται από τη δυνατότητα των μπαταριών να αποθηκεύουν ενέργεια όταν οι τιμές είναι χαμηλότερες και να την αξιοποιούν όταν οι τιμές αυξάνονται.
Σύμφωνα με το μοντέλο της Aurora για μια δίωρη μπαταρία, περίπου 70% των συνολικών εσόδων κατά τη διάρκεια ζωής του έργου προέρχεται από αυτή τη δραστηριότητα στις χονδρεμπορικές αγορές και στις αγορές ενέργειας εξισορρόπησης. Το υπόλοιπο συνδέεται με υπηρεσίες ισχύος εξισορρόπησης και εφεδρειών.
Η αγορά μεγαλώνει και ο ανταγωνισμός μαζί
Η είσοδος περισσότερων μπαταριών στο σύστημα δημιουργεί νέες ευκαιρίες, αλλά ταυτόχρονα μπορεί να αλλάξει και τα οικονομικά δεδομένα της αγοράς.
Όσο αυξάνεται η διαθέσιμη αποθηκευτική ισχύς, τόσο περισσότερα έργα θα διεκδικούν έσοδα από τις ίδιες αγορές. Αυτό μπορεί να πιέσει τις αμοιβές στις αγορές εφεδρειών, ενώ η αυξημένη φόρτιση και εκφόρτιση των μπαταριών μπορεί να περιορίσει σταδιακά τις διαφορές ανάμεσα στις φθηνές και τις ακριβές ώρες.
Για τους επενδυτές, αυτό σημαίνει ότι ένα έργο δεν μπορεί να σχεδιάζεται αποκλειστικά με βάση τα σημερινά επίπεδα εσόδων. Η οικονομική του ανθεκτικότητα θα εξαρτηθεί και από το κατά πόσο μπορεί να παραμείνει βιώσιμο σε ένα περιβάλλον χαμηλότερων μελλοντικών αποδόσεων.
Το βλέμμα των τραπεζών
Εξίσου σημαντικό με την τεχνολογία είναι το ερώτημα της χρηματοδότησης.
Σύμφωνα με την KLC, οι τράπεζες εξετάζουν κυρίως αν τα έσοδα ενός έργου είναι αρκετά προβλέψιμα ώστε να επιτρέπουν την ομαλή εξυπηρέτηση του δανεισμού. Στην αξιολόγηση συνυπολογίζονται επίσης η οικονομική κατάσταση του επενδυτή και η δυνατότητα των μετόχων να στηρίξουν το έργο.
Σε αυτό το περιβάλλον αποκτούν ενδιαφέρον τα tolling agreements, μέσω των οποίων ο ιδιοκτήτης μιας μπαταρίας παραχωρεί την εμπορική αξιοποίησή της σε άλλη εταιρεία έναντι συμφωνημένης αμοιβής.
Παράλληλα, εξετάζονται συμβάσεις που προβλέπουν ένα ελάχιστο εγγυημένο έσοδο, σε συνδυασμό με συμμετοχή στα επιπλέον κέρδη. Τέτοιες δομές μπορούν να προσφέρουν μεγαλύτερη προβλεψιμότητα στις ταμειακές ροές, κάτι ιδιαίτερα σημαντικό όταν ένα έργο χρειάζεται τραπεζική χρηματοδότηση.
Κρίσιμο στοιχείο είναι, βέβαια, να προβλέπονται με σαφήνεια οι όροι σε περίπτωση που η μπαταρία δεν είναι διαθέσιμη ή αποδίδει λιγότερο από το αναμενόμενο.
Όταν οι μπαταρίες συναντούν τα φωτοβολταϊκά
Ιδιαίτερο ρόλο στην επόμενη φάση της αγοράς μπορούν να παίξουν τα έργα που συνδυάζουν φωτοβολταϊκά με αποθήκευση.
Η μπαταρία επιτρέπει την αποθήκευση μέρους της παραγόμενης ηλιακής ενέργειας και τη μεταφορά της σε διαφορετικές ώρες, όταν οι τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας είναι υψηλότερες. Παράλληλα, ο συνδυασμός των δύο τεχνολογιών μπορεί να περιορίσει ορισμένα κόστη ανάπτυξης.
Ωστόσο, και εδώ το δίκτυο παραμένει καθοριστικός παράγοντας. Οι περιορισμοί στην έγχυση ενέργειας μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά τα έσοδα ενός έργου.
Σε χαρακτηριστικό παράδειγμα που παρουσίασε η Aurora, οι περιορισμοί έγχυσης μείωσαν κατά περίπου 15%–16% τα συνολικά έσοδα σε όλη τη διάρκεια ζωής ενός φωτοβολταϊκού έργου που συνδυάζεται με μπαταρία διάρκειας δύο ωρών.
Το επόμενο κεφάλαιο της ενεργειακής αγοράς
Η αποθήκευση ενέργειας βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο της επόμενης φάσης της ελληνικής ενεργειακής μετάβασης. Τα μεγέθη των αιτήσεων και των σχεδιαζόμενων έργων δείχνουν ότι το επενδυτικό ενδιαφέρον είναι ισχυρό, όμως η πραγματική ανάπτυξη της αγοράς θα κριθεί από το ποια projects μπορούν να ξεπεράσουν τα εμπόδια της σύνδεσης, να δημιουργήσουν σταθερές ροές εσόδων και να εξασφαλίσουν χρηματοδότηση.
Με την εγκατεστημένη ισχύ να μπορεί να φτάσει τα 4–5 GW έως το 2030, οι μπαταρίες αναμένεται να αποτελέσουν ένα από τα σημαντικότερα νέα κομμάτια του ελληνικού ενεργειακού τοπίου. Το επόμενο μεγάλο στοίχημα δεν είναι πλέον αν θα αναπτυχθεί η αποθήκευση, αλλά ποια από τα πολλά έργα που βρίσκονται σήμερα στα σχέδια θα καταφέρουν να περάσουν από το χαρτί στην πράξη.
(Πηγή: energymag.gr)