Στην τελική ευθεία για τη λήψη της επενδυτικής απόφασης περνά το έργο δέσμευσης και αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα (CCS) στον Πρίνο, που αναπτύσσει η EnEarth, θυγατρική της Energean . Το project αποτελεί μία από τις σημαντικότερες υποδομές που σχεδιάζονται στην Ελλάδα για τη μείωση των βιομηχανικών εκπομπών CO₂, με το ενδιαφέρον από ελληνικές και ευρωπαϊκές βιομηχανίες να αυξάνεται.
Ένα σημαντικό βήμα για την ανάπτυξη του έργου έγινε πρόσφατα, καθώς εγκρίθηκε η καταβολή 25 εκατ. ευρώ στην EnEarth για την ανάπτυξη του συστήματος CCS στον Πρίνο. Η χρηματοδότηση προέρχεται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και εντάσσεται στη συνολική προσπάθεια χρηματοδότησης μιας επένδυσης που εκτιμάται ότι θα ξεπεράσει το 1 δισ. ευρώ.
Στο επίκεντρο το market test
Το επόμενο κρίσιμο στάδιο αφορά τα market tests, μέσα από τα οποία θα αποτυπωθεί η πραγματική ζήτηση για τις υπηρεσίες αποθήκευσης CO₂ του Πρίνου.
Η ΡΑΑΕΥ έχει ήδη ξεκινήσει τη διαβούλευση για τα ρυθμιστικά κείμενα που θα ανοίξουν τον δρόμο για το πρώτο, μη δεσμευτικό στάδιο του market test. Στη συνέχεια αναμένεται να ακολουθήσει και η δεσμευτική φάση, με στόχο η τελική επενδυτική απόφαση (FID) να ληφθεί μέσα στο πρώτο εξάμηνο του 2027.
Η ζήτηση που έχει καταγραφεί μέχρι σήμερα είναι σημαντική. Η αρχική φάση του έργου στον Πρίνο προβλέπει αποθηκευτική δυναμικότητα περίπου 3 εκατ. τόνων CO₂, ενώ το ενδιαφέρον που έχει εκδηλωθεί υπερβαίνει τους 6 εκατ. τόνους.
Στην Ελλάδα, μεγάλες βιομηχανίες όπως οι TITAN, Lafarge, Motor Oil και HelleniQ Energy εκτιμάται ότι χρειάζονται συνολικά περίπου 4 εκατ. τόνους αποθηκευτικής δυναμικότητας για τις εκπομπές τους. Παράλληλα, ενδιαφέρον υπάρχει και από επιχειρήσεις του εξωτερικού, μεταξύ άλλων από την Ιταλία και την Κροατία.
Ένα ολοκληρωμένο σύστημα CCS
Το Prinos CO₂ δεν αφορά μόνο την υπόγεια αποθήκευση του διοξειδίου του άνθρακα. Σχεδιάζεται ως ένα ολοκληρωμένο σύστημα διαχείρισης CO₂, το οποίο θα καλύπτει τα στάδια από την παραλαβή και την επεξεργασία έως τη μεταφορά και την τελική αποθήκευση στο υπέδαφος.
Το έργο έχει ήδη λάβει περιβαλλοντική άδεια, καθώς και άδεια αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα σύμφωνα με την ευρωπαϊκή οδηγία 2009/31/ΕΚ. Παράλληλα, έχει χαρακτηριστεί Έργο Κοινού Ευρωπαϊκού Ενδιαφέροντος (PCI).
Σε πλήρη ανάπτυξη, η οποία τοποθετείται χρονικά έως το πρώτο εξάμηνο του 2030, η εγκατάσταση εκτιμάται ότι θα μπορεί να αποθηκεύει περίπου 2,8 εκατ. τόνους CO₂ ετησίως.
Η δυναμικότητα αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία για κλάδους όπως η τσιμεντοβιομηχανία και η διύλιση, όπου η πλήρης απανθρακοποίηση θεωρείται ιδιαίτερα δύσκολη. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις που περιλαμβάνονται στον σχεδιασμό του έργου, η αποθηκευτική δυνατότητα του Πρίνου θα μπορούσε να αντιστοιχεί στο 25%-30% των ετήσιων εκπομπών CO₂ τέτοιων βιομηχανικών κλάδων.
Πάνω από 1 δισ. ευρώ η επένδυση
Η συνολική επένδυση για το έργο CCS στον Πρίνο αναμένεται να ξεπεράσει το 1 δισ. ευρώ. Μέχρι σήμερα έχουν εξασφαλιστεί περίπου 270 εκατ. ευρώ από εθνικούς και ευρωπαϊκούς πόρους.
Σε αυτά περιλαμβάνονται 120 εκατ. ευρώ από το Connecting Europe Facility και 150 εκατ. ευρώ από εθνικούς πόρους και το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, στα οποία περιλαμβάνονται και 75 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης.
Η σημασία της επένδυσης, ωστόσο, δεν περιορίζεται στην ίδια την υποδομή του Πρίνου. Σύμφωνα με εκτιμήσεις του ΚΑΠΕ, η ανάπτυξη ενός ολοκληρωμένου συστήματος CCS με επίκεντρο τον Πρίνο θα μπορούσε να κινητοποιήσει συνολικές επενδύσεις περίπου 3,5 δισ. ευρώ και να συμβάλει στη δημιουργία έως και 30.000 νέων θέσεων εργασίας.
Παράλληλα, οι υποδομές CCS θα μπορούσαν να διαχειρίζονται ποσότητες CO₂ που αντιστοιχούν έως και στο 30% των βιομηχανικών εκπομπών.
Με τα market tests να αποτελούν πλέον το επόμενο κομβικό βήμα, ο Πρίνος βρίσκεται μπροστά σε μια κρίσιμη φάση για την ωρίμανση της επένδυσης. Εφόσον επιβεβαιωθεί η ζήτηση και ολοκληρωθούν τα απαιτούμενα ρυθμιστικά και επενδυτικά στάδια, το έργο της EnEarth μπορεί να εξελιχθεί σε βασική υποδομή για τη διαχείριση των βιομηχανικών εκπομπών CO₂ στην Ελλάδα και την ευρύτερη περιοχή.