Με συνεχείς περικοπές παραγωγής και αρνητικές τιμές ρεύματος στις μεσημεριανές ώρες βρίσκονται αντιμέτωποι και τον Οκτώβριο οι παραγωγοί φωτοβολταϊκών.
Η άνοδος της χονδρεμπορικής τιμής του ηλεκτρισμού δεν μεταφράζεται σε ανάκαμψη των εσόδων για τους παραγωγούς φωτοβολταϊκών. Οι αρνητικές τιμές στις ώρες της ηλιοφάνειας και οι συνεχείς περικοπές παραγωγής διατηρούν την πίεση και τον νέο μήνα, με τον σύνδεσμο αγροτικών φωτοβολταϊκών ΠΣΑΦ να αναφέρει δέκα διαδοχικές ημέρες περιορισμών στο διάστημα από τις 09:00 έως τις 17:00.
Οι προσδοκίες ότι η αύξηση των μέσων ημερήσιων τιμών λόγω της κρίσης θα περιόριζε τις ώρες με αρνητικό πρόσημο δεν έχουν επιβεβαιωθεί μέχρι στιγμής. Για τους παραγωγούς, το πρόβλημα παραμένει ακριβώς στο χρονικό διάστημα κατά το οποίο τα πάρκα τους μπορούν να αποδώσουν περισσότερο.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται ο ΠΣΑΦ, τις τελευταίες ημέρες η μεσημεριανή τιμή υποχώρησε έως τα -23 ευρώ ανά μεγαβατώρα, ενώ το απόγευμα έφτασε έως τα 370 ευρώ ανά μεγαβατώρα. Η μεγάλη αυτή διακύμανση εξηγεί γιατί η εικόνα του ακριβού ηλεκτρισμού μπορεί να συνυπάρχει με απώλειες εσόδων για τα φωτοβολταϊκά.
Η κρίσιμη τιμή είναι εκείνη της ώρας παραγωγής
Για ένα φωτοβολταϊκό, η μέση ημερήσια τιμή δεν αρκεί για να αποτυπώσει τις συνθήκες υπό τις οποίες διαθέτει την ενέργειά του. Καθοριστική είναι η τιμή στις ώρες που παράγει, οι οποίες δεν συμπίπτουν με τις απογευματινές αιχμές της αγοράς.
Έτσι, οι υψηλές τιμές που καταγράφονται αργότερα μέσα στην ημέρα δεν αντισταθμίζουν αυτομάτως την πίεση των μεσημεριανών ωρών. Όταν, μάλιστα, συνδυάζονται με περιορισμούς στην παραγωγή, η επίδραση στα έσοδα γίνεται εντονότερη.
Αυτό είναι και το βασικό ζήτημα που αναδεικνύει ο ΠΣΑΦ. Οι παραγωγοί βρίσκονται αντιμέτωποι αφενός με περικοπές που μειώνουν την ενέργεια την οποία μπορούν να διοχετεύσουν στο δίκτυο και αφετέρου με ώρες αρνητικών τιμών, κατά τις οποίες, όπως αναφέρει ο σύνδεσμος, δεν αποζημιώνονται.
Η αλλαγή της εποχής δεν έχει συνεπώς αλλάξει ουσιαστικά την εικόνα. Παρά την είσοδο στον Οκτώβριο και την άνοδο του ημερήσιου κόστους ηλεκτρισμού, οι ώρες υψηλής φωτοβολταϊκής παραγωγής εξακολουθούν να αποτελούν το αδύναμο σημείο για τις εισπράξεις του κλάδου.
Στο επίκεντρο το όριο αποζημίωσης
Ξεχωριστό πεδίο αντιπαράθεσης αποτελεί η ρύθμιση του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας που επέτρεψε πριν από μερικούς μήνες την αποζημίωση των παραγωγών ακόμη και όταν η ωριαία τιμή διαμορφώνεται στο μηδέν.
Οι μικρομεσαίοι παραγωγοί επισημαίνουν ότι, μετά την αλλαγή, παρατηρούνται τιμές στο -0,01 ευρώ ανά μεγαβατώρα. Η ελάχιστη αυτή απόσταση από το μηδέν έχει ουσιαστική σημασία για τους ίδιους, καθώς αφήνει την τιμή σε αρνητικό έδαφος και, όπως υποστηρίζουν, αποκλείει την αποζημίωσή τους.
Με αφορμή τη συγκεκριμένη εξέλιξη, διατυπώνουν υπόνοιες για ενδεχόμενη χειραγώγηση της αγοράς. Οι αιχμές αυτές αποτελούν καταγγελίες των παραγωγών και δεν συνιστούν από μόνες τους τεκμηρίωση παράβασης. Αναδεικνύουν, ωστόσο, τη δυσαρέσκεια για το γεγονός ότι η αλλαγή του ορίου δεν έχει αποδώσει την αναμενόμενη βελτίωση στα έσοδά τους.
Κριτική και για τα αγροβολταϊκά
Παράλληλα με τις συνθήκες στην αγορά ηλεκτρισμού, ο ΠΣΑΦ θέτει ζήτημα και για την ανταπόκριση των αγροτών στην πρωτοβουλία των αγροβολταϊκών.
Η ταυτόχρονη αξιοποίηση μιας έκτασης για καλλιέργεια και παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας είχε προταθεί ως τρόπος αντιμετώπισης του προβλήματος της γης υψηλής παραγωγικότητας. Σύμφωνα με τον σύνδεσμο, όμως, η πρωτοβουλία δεν συγκέντρωσε το ενδιαφέρον των αγροτών, παρά τη θετική αξιολόγηση της βασικής της κατεύθυνσης.
Η παρέμβαση του ΠΣΑΦ επαναφέρει έτσι δύο διαφορετικά ζητήματα για τα αγροτικά φωτοβολταϊκά. Το πρώτο αφορά τους όρους ανάπτυξης νέων έργων και τη συμβατότητά τους με τη γεωργική δραστηριότητα. Το δεύτερο, και πιο άμεσο για τους υφιστάμενους παραγωγούς, αφορά την ενέργεια που μπορούν τελικά να διαθέσουν και τα έσοδα που εξασφαλίζουν από αυτή.
Όσο οι περικοπές και οι αρνητικές τιμές συνεχίζονται στις βασικές ώρες λειτουργίας των πάρκων, η άνοδος της χονδρεμπορικής αγοράς παραμένει περιορισμένης αξίας για τους παραγωγούς φωτοβολταϊκών. Ο Οκτώβριος δείχνει μέχρι στιγμής ότι το ακριβότερο ρεύμα δεν αρκεί για να αποκαταστήσει τις απώλειές τους.