Με αργούς ρυθμούς προχωρά η ανάπτυξη των μπαταριών στην Ελλάδα, την ώρα που χιλιάδες μεγαβάτ παραμένουν στα χαρτιά παρά το έντονο επενδυτικό ενδιαφέρον. Η διαδικασία παραμένει αρκετά κολλημένη, αν αναλογιστεί κανείς ότι από την πρόσκληση για έργα χωρίς επιδότηση, έχουν ακολουθήσει διαδοχικές παρατάσεις.
Παρότι η επιτροπή αξιολόγησης που θα έβαζε τα έργα σε τροχιά υλοποίησης συγκροτήθηκε την άνοιξη του 2026, η διαδικασία παραμένει ακόμα στον «πάγο». Πηγές με γνώση του σχεδιασμού αποδίδουν τη σημερινή καθυστέρηση στη διοικητική αδράνεια του ΥΠΕΝ, στη βραδύτητα των δημόσιων διαδικασιών και στις εκκρεμότητες για την αδειοδοτική πορεία των έργων.
Το αποτέλεσμα είναι να παραμένουν σε εκκρεμότητα έργα που περιμένουν να μάθουν αν θα αποκτήσουν πρόσβαση στο ηλεκτρικό δίκτυο. Το πρόβλημα δεν είναι η έλλειψη αιτήσεων. Στον ΑΔΜΗΕ είχαν υποβληθεί έως τον Οκτώβριο του 2025 συνολικά 480 αιτήματα για σταθμούς αποθήκευσης, ισχύος περίπου 27,5 GW. Πρόκειται για επενδυτικό ενδιαφέρον πολύ μεγαλύτερο από τον ηλεκτρικό χώρο που προβλέπεται να διατεθεί. Συνεπώς, η αξιολόγηση και η κατάταξη των έργων είναι το αναγκαίο βήμα για να ξεκαθαρίσει ποια μπορούν να διεκδικήσουν όρους σύνδεσης.
Πώς φτάσαμε στην εμπλοκή; Το ενδιαφέρον για μπαταρίες είχε αρχίσει να εκδηλώνεται ήδη από το 2021, σε μια περίοδο κατά την οποία το κόστος της τεχνολογίας ήταν υψηλό και οι επενδυτές ζητούσαν κρατική στήριξη. Ακολούθησαν τρεις διαγωνισμοί για περίπου 900 MW επιδοτούμενων έργων αποθήκευσης. Επρόκειτο, όμως, για διαφορετική διαδικασία από εκείνη που απασχολεί σήμερα την αγορά, την ανάπτυξη αυτόνομων μπαταριών χωρίς λειτουργική επιδότηση.
Για τα έργα αυτά, τον Μάρτιο του 2025 δημοσιεύτηκε η υπουργική απόφαση που καθόρισε τη διαδικασία υποβολής αιτημάτων για Οριστική Προσφορά Σύνδεσης. Το πλαίσιο αφορούσε ηλεκτρικό χώρο έως 4,7 GW, με κριτήρια προτεραιότητας για την επιλογή των έργων. Αντί για λειτουργική ενίσχυση, οι επενδυτές διεκδικούν τη δυνατότητα να προχωρήσουν με εμπορικούς όρους, εφόσον εξασφαλίσουν σύνδεση στο δίκτυο. Στη συνέχεια δόθηκαν παρατάσεις για την υποβολή αιτήσεων και η αξιολόγηση μετατέθηκε χρονικά.
Το επόμενο βήμα ήταν η συγκρότηση της επιτροπής αξιολόγησης, η οποία νομοθετήθηκε τον Μάρτιο του 2025 και συστάθηκε τελικά την άνοιξη του 2026, ενώ η ανακοίνωση των επιλεγμένων έργων αναμενόταν αρχικά έως το τέλος του 2025. Η σύσταση της επιτροπής δεν έκλεισε, όμως, την εκκρεμότητα. Σύμφωνα με πηγές του Liberal με γνώση της διαδικασίας, έκτοτε δεν έχει προκύψει η κατάταξη που θα επέτρεπε να προχωρήσουν οι επόμενες ενέργειες προς τους διαχειριστές. Οι ίδιες πηγές αναφέρουν ότι έως τον Αύγουστο δεν είχε διαβιβαστεί στον ΑΔΜΗΕ και τον ΔΕΔΔΗΕ το αποτέλεσμα που περίμεναν για να κινηθεί η διαδικασία έκδοσης όρων σύνδεσης.
Εδώ εντοπίζουν οι πηγές τη σημερινή διοικητική αδράνεια. Η έκδοση της υπουργικής απόφασης και η σύσταση της επιτροπής ήταν αναγκαία βήματα, αλλά δεν αρκούν όσο δεν ολοκληρώνεται η επιλογή των έργων. Στη συνέχεια απαιτούνται ενέργειες από τους αρμόδιους φορείς για τους όρους σύνδεσης, ενώ παραμένει και η υπόλοιπη αδειοδοτική διαδρομή μέχρι την κατασκευή. Όταν, όμως, καθυστερεί το πρώτο βήμα, ολόκληρη η αλυσίδα πηγαίνει πίσω. Επενδυτές που έχουν καταθέσει αιτήσεις εδώ και χρόνια εξακολουθούν να μη γνωρίζουν εάν θα εξασφαλίσουν ηλεκτρικό χώρο.
Η εικόνα αυτή διαφέρει από εκείνη των πρώτων χρόνων της αγοράς. Τότε, το υψηλό κόστος των μπαταριών καθιστούσε αναγκαία την κρατική στήριξη για πολλές επενδύσεις. Στο μεταξύ, το κόστος της τεχνολογίας υποχώρησε και εκδηλώθηκε ισχυρό ενδιαφέρον για αυτόνομα έργα που θα λειτουργούν με εμπορικούς όρους, χωρίς λειτουργική επιδότηση. Παράλληλα, η ταχεία εγκατάσταση φωτοβολταϊκών έκανε πιο πιεστική την ανάγκη αποθήκευσης ενέργειας τις ώρες που η παραγωγή τους είναι υψηλή.
Για το ηλεκτρικό σύστημα, ο χαμένος χρόνος έχει πρακτική σημασία. Μια μπαταρία μπορεί να φορτίζει όταν υπάρχει άφθονη παραγωγή από ΑΠΕ και να επιστρέφει την ενέργεια στο δίκτυο αργότερα, σε ώρες αυξημένης ζήτησης. Έτσι μπορεί να περιοριστεί μέρος των περικοπών πράσινης παραγωγής, αλλά και η ανάγκη να λειτουργούν ακριβότερες μονάδες σε συγκεκριμένες ώρες. Το μέγεθος του οφέλους για τις τιμές εξαρτάται από τα έργα που τελικά θα συνδεθούν και από τον τρόπο λειτουργίας τους. Όσο όμως καθυστερούν οι αποφάσεις, τόσο απομακρύνεται και η δυνατότητα να φανεί αυτό το όφελος στην αγορά.
Στο σημείο αυτό οι ίδιες πηγές θέτουν και το ζήτημα του οφέλους που έχουν από την καθυστέρηση της αποθήκευσης οι παραγωγοί ηλεκτρικής ενέργειας από φυσικό αέριο. Όπως υποστηρίζουν, η ταχεία είσοδος των μπαταριών δεν τους συμφέρει οικονομικά, καθώς η αποθηκευμένη ενέργεια μπορεί να καλύψει μέρος της ζήτησης σε ώρες κατά τις οποίες σήμερα λειτουργούν οι μονάδες τους. Λιγότερες ώρες λειτουργίας σημαίνουν και λιγότερα έσοδα για αυτές τις μονάδες.
Το ερώτημα προς το ΥΠΕΝ είναι πλέον πότε θα ολοκληρωθεί η αξιολόγηση και πότε θα φτάσουν στους διαχειριστές οι αποφάσεις που απαιτούνται για να προχωρήσουν οι όροι σύνδεσης. Μέχρι να μπει τέλος στη διοικητική αδράνεια και να υπάρξει σαφές χρονοδιάγραμμα, οι επενδύσεις θα παραμένουν στα χαρτιά, οι μπαταρίες θα αργούν να μπουν στην πρίζα και θα μετατίθεται το ενδεχόμενο όφελος για τον καταναλωτή από φθηνότερη ενέργεια.