Η γεωπολιτική ρευστότητα στην Ανατολική Ευρώπη και η επιτακτική ανάγκη της Ευρωπαϊκής Ένωσης να θωρακίσει την ανατολική της πτέρυγα επανακαθορίζουν με ταχύτητα τις ισορροπίες στη Βαλκανική Χερσόνησο
O Υφυπουργός Ανάπτυξης Σταύρος Καλαφάτης © Powergame.gr
Η «soft power» της καινοτομίας και το R&D Hub
Στην παρέμβασή του στη Σόφια, ο κ. Καλαφάτης συμπύκνωσε την ουσία του εγχειρήματος σημειώνοντας ότι «οι σύγχρονες μεταφορές δεν μετριούνται πλέον μόνο σε τόνους σκυροδέματος ή χιλιόμετρα χάλυβα, αλλά στη ψηφιακή νοημοσύνη και την ανθεκτικότητα των συστημάτων τους».
Η ελληνική πρόταση κινείται σε ένα πεδίο όπου η χώρα μας διαθέτει σαφές συγκριτικό πλεονέκτημα: το προηγμένο ερευνητικό οικοσύστημα της Βόρειας Ελλάδας, με αιχμή του δόρατος το ΕΚΕΤΑ (Εθνικό Κέντρο Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης) και το ΙΜΕΤ (Ινστιτούτο Βιώσιμης Κινητικότητας και Δικτύων Μεταφορών). Η τεχνογνωσία αυτών των φορέων στην ανάπτυξη ψηφιακών πρωτοκόλλων, έξυπνων λιμένων και συστημάτων διαχειριστικής κυκλοφορίας προσφέρει τη βάση για τη μετατροπή του άξονα σε ένα ολοκληρωμένο ψηφιακό δίκτυο.
Παράλληλα, ευθυγραμμιζόμενος με την οριζόντια κατεύθυνση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής «Resilience by Design» (Ανθεκτικότητα βάσει Σχεδιασμού), ο Υφυπουργός Ανάπτυξης ανέδειξε την αναγκαιότητα και τις προϋποθέσεις συντονισμού των τριών χωρών (Ελλάδας, Βουλγαρίας, Ρουμανίας):
• Για τη συγκρότηση ενός κοινού Ερευνητικού Κονσόρτσιουμ (Greece – Bulgaria – Romania R&D Hub).
• Για τη συντονισμένη διεκδίκηση κονδυλίων από το επόμενο πρόγραμμα Horizon Europe (FP10), τον Μηχανισμό CEF (Connecting Europe Facility), καθώς και τα ευρωπαϊκά κονδύλια Στρατιωτικής Κινητικότητας και Ανθεκτικότητας (Dual-Use Infrastructure).
Ο Κάθετος Διάδρομος ως αρτηρία Συνοχής
Πέραν των οικονομικών και τεχνολογικών παραμέτρων, η τοποθέτηση του κ. Καλαφάτη ανέδειξε τη βαθύτερη πολιτική διάσταση της περιφερειακής Συνοχής (Cohesion ευρωπαϊστί). Ο Κάθετος Διάδρομος Μεταφορών και ο Κάθετος Διάδρομος Ενέργειας αποτελούν τις δύο όψεις του ίδιου νομίσματος για την ασφάλεια και την ευημερία των λαών της περιοχής.
Η μετάβαση σε έναν «Κάθετο Διάδρομο Συνεργασίας για την Έρευνα και την Καινοτομία» αποτελεί το πολιτικό βήμα που μπορεί να μετατρέψει τα Βαλκάνια από ιστορικό γεωγραφικό πέρασμα σε παγκόσμιο πρότυπο συνδεσιμότητας, τεχνολογικής αιχμής και ευρωπαϊκής ενοποίησης.