Οι διεθνείς αγορές για τα καύσιμα
Oι εγκαταστάσεις της Aramco στο διυλιστήριο-λιμάνι Yanbu της Σαουδικής Αραβίας © Αramco
Το μεγάλο διυλιστήριο NORSI της Lukoil στο Νόβγκοροντ της Ρωσίας © NORSI
Iρανικό πλήγμα σε διυλιστήρια του Κουβέϊτ (φωτο αρχείου) © Χ.com
Καύσιμα: Η παγκόσμια αγορά γίνεται ολοένα πιο σφιχτή
Οι περισσότερες ρωσικές μονάδες διύλισης κατασκευάστηκαν κατά τη σοβιετική περίοδο και είναι προσανατολισμένες κυρίως στην παραγωγή ντίζελ και gasoil. Το 2023 η Ρωσία ήταν ο δεύτερος μεγαλύτερος εξαγωγέας των συγκεκριμένων καυσίμων στον κόσμο μετά τις Ηνωμένες Πολιτείες, καλύπτοντας περίπου το 10% των παγκόσμιων εξαγωγών.
Η απώλεια σημαντικού μέρους αυτής της παραγωγής έχει συνέπειες πολύ πέρα από τη ρωσική αγορά. Διυλιστήρια στη Βόρεια Αμερική, την Ευρώπη και την Ασία αναγκάζονται να αυξήσουν την παραγωγή ντίζελ, μειώνοντας αντίστοιχα την παραγωγή βενζίνης και αεροπορικών καυσίμων. Το αποτέλεσμα είναι μεγαλύτερη στενότητα προσφοράς σε ολόκληρη την αλυσίδα των πετρελαϊκών προϊόντων.
Η κατάσταση μπορεί να επιδεινωθεί ακόμη περισσότερο εάν η σύγκρουση στον Περσικό Κόλπο επεκταθεί και πλήξει διυλιστήρια στο Ιράν ή σε άλλες χώρες της περιοχής. Ένα τέτοιο σενάριο θα περιόριζε περαιτέρω τη διαθέσιμη παγκόσμια δυναμικότητα διύλισης, ασκώντας νέα ανοδική πίεση στις τιμές.
Το δύσκολο ενεργειακό στοίχημα του Ντόναλντ Τραμπ
Ακόμη και πριν από τη νέα κλιμάκωση των συγκρούσεων, οι τιμές της βενζίνης και του ντίζελ στις Ηνωμένες Πολιτείες παρέμεναν υψηλότερες από τον μακροχρόνιο μέσο όρο σε πραγματικούς όρους, επιβαρύνοντας τόσο τα νοικοκυριά όσο και τις επιχειρήσεις.
Η ταυτόχρονη κρίση στη Μέση Ανατολή και στη Ρωσία καθιστά πλέον πολύ πιο σύνθετες τις αποφάσεις της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ. Από τη μία πλευρά, η Ουάσιγκτον επιδιώκει να διατηρήσει την πίεση προς το Ιράν και να στηρίξει στρατιωτικά την Ουκρανία. Από την άλλη, κάθε νέα επίθεση σε κρίσιμες ενεργειακές υποδομές περιορίζει την παγκόσμια προσφορά καυσίμων, αυξάνει τα περιθώρια διύλισης και μεταφράζεται σε ακριβότερη βενζίνη και ντίζελ για καταναλωτές και επιχειρήσεις.
Οι αναλυτές εκτιμούν ότι, όσο συνεχίζεται ο «πόλεμος των διυλιστηρίων» και παραμένει αβέβαιη η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ, οι διεθνείς αγορές καυσίμων θα εξακολουθήσουν να κινούνται υπό καθεστώς υψηλής μεταβλητότητας. Η Ευρώπη βιώνει πιο ισχυρή πίεση, καθώς εξαρτάται από τις εισαγωγές ενέργειας. Σε αυτό το πλαίσιο, η πορεία των τιμών δεν θα εξαρτηθεί πλέον μόνο από την παραγωγή αργού πετρελαίου, αλλά ολοένα περισσότερο από τη διαθεσιμότητα των μονάδων διύλισης και την ικανότητα της παγκόσμιας βιομηχανίας να καλύψει τη ζήτηση σε βενζίνη, ντίζελ και αεροπορικά καύσιμα.