Στα 20 εκατ. ευρώ ανέρχεται ο αρχικός προϋπολογισμός της νέας πρόσκλησης του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για τη χρηματοδότηση έργων επέκτασης Χώρων Υγειονομικής Ταφής σε όλη την χώρα. Με τίτλο «Δημιουργία νέων ή επέκταση χωρητικότητας υφιστάμενων ΧΥΤ στις Περιφέρειες της χώρας» η πρόσκληση απευθύνεται προς τους Φορείς Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (ΦΟΔΣΑ), με τη φιλοδοξία να αντιμετωπιστούν έγκαιρα οι ανάγκες υγειονομικής ταφής αποβλήτων μέχρι το 2030, σύμφωνα με τους εθνικούς και ευρωπαϊκούς στόχους.
Το πρόγραμμα θα χρηματοδοτηθεί από το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης του ΥΠΕΝ, με δυνατότητα αύξησης των πόρων ανάλογα με τα αιτήματα που θα υποβληθούν. Σύμφωνα με την πρόσκληση, οι ΦΟΣΔΑ θα πρέπει έως τις 28/2/2027 να καταθέσουν τεχνικά δελτία χρηματοδότησης έργων επέκτασης ΧΥΤΑ, που διαθέτουν εγκεκριμένους περιβαλλοντικούς όρους και ώριμες μελέτες.
Οι προτάσεις που θα υποβληθούν πρέπει να είναι εναρμονισμένες με το ισχύον Εθνικό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων (ΕΣΔΑ) και τα αντίστοιχα Περιφερειακά Σχέδια (ΠΕΣΔΑ). Για τον λόγο αυτό, οι παρεμβάσεις που θα περιλαμβάνονται στην πρόταση χρηματοδότησης στο πλαίσιο της παρούσας πρόσκλησης, θα πρέπει να περιλαμβάνονται ή να περιληφθούν στον υπό επικαιροποίηση ΠΕΣΔΑ της οικείας Περιφέρειας και στο σχετικό επενδυτικό σχέδιο ΠΕΣΔΑ, κάτι που θα βεβαιώνεται από τη Γενική Γραμματεία Συντονισμού Διαχείρισης Αποβλήτων του ΥΠΕΝ. Επίσης ο δικαιούχος ΦΟΔΣΑ θα πρέπει πριν από την υποβολή της πρότασης χρηματοδότησης να έχει πιστοποιηθεί ως προς την επάρκεια λειτουργίας του, από την Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων.
Αντικείμενο της πρόσκλησης, λοιπόν, είναι η δημιουργία επαρκούς χωρητικότητας σε χώρους υγειονομικής ταφής στις Περιφέρειες της χώρας, ώστε να αποφευχθεί ο κορεσμός των υφιστάμενων χώρων ή των εν λειτουργία κυττάρων αυτών και να είναι εφικτή η υγειονομική ταφή και γενικότερα η αποτελεσματικότερη διαχείριση των αστικών στερεών αποβλήτων μέχρι να υλοποιηθούν και να τεθούν σε λειτουργία τα σχεδιαζόμενα έργα ολοκληρωμένης διαχείρισης αστικών αποβλήτων. Μέχρι τότε απαιτείται η χρηματοδότηση πλήθους παρεμβάσεων για την δημιουργία νέων ή την επέκταση της χωρητικότητας υφιστάμενων χώρων υγειονομικής ταφής.
Σε αυτό το πλαίσιο, η παρούσα πρόσκληση αφορά:
- στη Δημιουργία Χώρων Υγειονομικής Ταφής (ΧΥΤ), συμπεριλαμβανομένης της προμήθειας και εγκατάστασης όλου του απαραίτητου εξοπλισμού και της δημιουργίας των απαραίτητων βοηθητικών εγκαταστάσεων για τη λειτουργία τους (π.χ. χωματουργικές εργασίες, έργα στεγανοποίησης πυθμένα και πρανών, αντιπλημμυρικά έργα, εσωτερική οδοποιία ή οδοποιία αναγκαία για την πρόσβαση στον ΧΥΤ, συμπιεστές, φορτωτές, προωθητές γαιών, υδροφόρα οχήματα, γεφυροπλάστιγγες, έργα συλλογής στραγγισμάτων και διαχείρισης αυτών, έργα διαχείρισης/αξιοποίησης βιοαερίου, έργα-εξοπλισμός περιβαλλοντικής παρακολούθησης, αντιπυρική προστασία, κ.λπ.).
- Επεκτάσεις Χώρων Υγειονομικής Ταφής, συμπεριλαμβανομένης της προμήθειας και εγκατάστασης όλου του απαραίτητου εξοπλισμού και της δημιουργίας των απαραίτητων βοηθητικών εγκαταστάσεων για τη λειτουργία τους.
Οι προτάσεις των δυνητικών δικαιούχων δύναται, εφόσον απαιτείται, να περιλαμβάνουν α) εργασίες αρχαιολογίας, ως διακριτό υποέργο με δικαιούχο εταίρο την οικεία Εφορεία αρχαιοτήτων. Θα παρέχεται υποχρεωτικά σχετική τεκμηρίωση για την εκτίμηση της αιτούμενης δαπάνης, β) συνδέσεις με δίκτυα ΟΚΩ, ως διακριτό υποέργο, γ) αγορά εδαφικών εκτάσεων που σχετίζονται άμεσα με τα παραπάνω έργα, εφόσον οι διαδικασίες απόκτησης της γης βαίνουν προς ολοκλήρωση (έκδοση απόφασης ορισμού τιμής μονάδας απαλλοτρίωσης ή προσύμφωνα αγοράς), δ) βασικός μελετητής, ως διακριτό υποέργο. Σε περίπτωση, τέλος, που απαιτείται, η προμήθεια κινητού εξοπλισμού διαχείρισης αστικών αποβλήτων ((π.χ. συμπιεστές, φορτωτές, προωθητές γαιών, υδροφόρα οχήματα,, κ.λπ.) δύναται να αποτελεί διακριτό υποέργο.
Σημειώνεται πως αν η διαχείριση των απορριμμάτων έχει παραχωρηθεί σε ιδιωτικό φορέα, τότε πρέπει να συνοδεύεται από χρηματοοικονομική μελέτη που να αποδεικνύει ότι η επιδότηση είναι στο μέτρο του αναγκαίου, ώστε να μην τίθεται ζήτημα παράνομης κρατικής ενίσχυσης.