Η Αθήνα δεν ζεσταίνεται με τον ίδιο τρόπο παντού.
Σε περιοχές με πυκνή δόμηση, άσφαλτο και λίγο πράσινο οι θερμοκρασίες είναι σημαντικά υψηλότερες σε σχέση με γειτονιές που έχουν δέντρα και ανοιχτούς χώρους. Αυτή η διαφορά δεν είναι απλώς αισθητή, αλλά μετράται και καταγράφεται επιστημονικά.
Η επιστήμη των θερμικών νησίδων
Η έννοια μιας ενιαίας αστικής θερμικής νησίδας για ολόκληρη την Αθήνα θεωρείται πλέον ξεπερασμένη. Σύγχρονες έρευνες μιλούν για πολλαπλές «ενδοαστικές θερμικές νησίδες», δηλαδή συγκεκριμένες ζώνες μέσα στην πόλη που είναι συστηματικά θερμότερες. Αυτές έχουν κοινά χαρακτηριστικά: πυκνή δόμηση, λίγο πράσινο, εκτεταμένες σκλήρυνες επιφάνειες και περιορισμένη κυκλοφορία αέρα.
Πού βρίσκονται τα πιο ζεστά σημεία;
Μελέτες του ΕΚΠΑ και άλλων ιδρυμάτων έχουν χαρτογραφήσει αυτές τις ζώνες υψηλής θερμότητας. Στον άξονα Αθήνας-Πειραιά, χαρακτηριστικές θερμές ενότητες είναι η Ομόνοια, ο Ελαιώνας, τα Πετράλωνα, η Νίκαια και το λιμάνι του Πειραιά. Η θερμοκρασία σε τέτοιες πυκνοδομημένες περιοχές μπορεί να είναι έως και 5°C υψηλότερη από γειτονικές πρασίνες περιοχές το απόγευμα.
Ο ρόλος των υλικών και του σχεδιασμού
Ο άσφαλτος και το σκυρόδεμα απορροφούν και αποθηκεύουν τη θερμότητα της ημέρας, απελευθερώνοντάς τη αργά τη νύχτα. Αυτό δημιουργεί τη χαρακτηριστική νυχτερινή θερμική νησίδα πάνω από το κέντρο της πόλης. Η διαφορά θερμοκρασίας μεταξύ μιας ηλιοκαμένης και μιας σκιασμένης ασφαλτόστρωσης μπορεί να ξεπεράσει τους 16°C.
Η ψυκτική δύναμη του πράσινου Η παρουσία βλάστησης έχει απευθείας και μετρήσιμη επίδραση. Μετρήσεις δείχνουν ότι η θερμοκρασία του αέρα κάτω από τα δέντρα μπορεί να είναι έως 2,2°C χαμηλότερη. Επίσης, η πρασινάδα σε αστικούς δρόμους μπορεί να μειώσει την κατανάλωση ενέργειας για κλιματισμό κατά 2,6%-9,7% τις ώρες αιχμής.
Συνέργεια κινδύνων: Καύσωνας και θερμικές νησίδες
Ο κίνδυνος ενισχύεται όταν οι καύσωνες συμπίπτουν με τις θερμικές νησίδες. Έρευνες έχουν δείξει ότι κατά τη διάρκεια επεισοδίων καύσωνα, η ένταση της θερμικής νησίδας μπορεί να ενισχυθεί έως και 3,5°C περισσότερο. Αυτή η συνέργεια πολλαπλασιάζει τον θερμικό κίνδυνο για τους κατοίκους.
Προτάσεις για μια πιο δροσερή πόλη
Η αντιμετώπιση του φαινομένου απαιτεί ολοκληρωμένα σχέδια προσαρμογής. Βασικά στοιχεία είναι η δημιουργία πράσινων υποδομών και συνεχών πράσινων διαδρομών, η χρήση «ψυχρών υλικών» με υψηλή ανακλαστικότητα σε δρόμους και κτίρια, η σκίαση δημόσιων χώρων και η μείωση της ανθρωπογενούς θερμότητας από κυκλοφορία και κτίρια.
Γνώριζες τη μεγάλη διαφορά στη ζέστη μεταξύ των γειτονιών της Αθήνας; Αν σου φάνηκε ενδιαφέρον το άρθρο, μοιράσου το. Εξερεύνησε περισσότερα σχετικά θέματα και άρθρα στον ιστότοπό μας.