Τον κώδωνα του κινδύνου για τις συνέπειες από την υπερθέρμανση του πλανήτη κρούουν οι ειδικοί, καθώς η περίοδος της θερμικής καταπόνησης από τους καύσωνες γίνεται όλο και μακρύτερη επιδρώντας στον ύπνο και την υγεία γενικότερα. Οι θερμοκρασίες τείνουν να παραμένουν υψηλές και μετά με τη δύση του ηλίου, ενώ οι νύχτες δεν εξασφαλίζουν τις αναγκαίες ανάσες δροσιάς προκειμένου να ανακάμψει ο ανθρώπινος οργανισμός.
Ανεμιστήρας και ανοιχτό παράθυρο, ένας συνδυασμός που μπορεί να μας δροσίσει κάπως μια ζεστή νύχτα🚿 Use wet cloths, mist sprays to cool your neck, face and wrists
💧 Dip your feet in cold water pic.twitter.com/QDICkTFo49
— WHO/Europe (@WHO_Europe) August 18, 2026
Τι μπορείτε να κάνετε
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) συνιστά να διατηρούνται οι εσωτερικές θερμοκρασίες κάτω από τους 24°C τη νύχτα, όπου είναι δυνατόν, για να βοηθηθεί το σώμα να κρυώσει και να υποστηριχθεί ο καλύτερος ύπνος κατά τη διάρκεια των καυσώνων.
Ωστόσο, τα περισσότερα σπίτια σε περιοχές που δεν έχουν συνηθίσει τη ζέστη δεν είναι προσαρμοσμένα στις αυξανόμενες θερμοκρασίες και ενδέχεται να δυσκολεύονται να κρυώσουν μετά τη δύση του ηλίου. Ως αποτέλεσμα, τα υπνοδωμάτια μπορεί να παραμείνουν ζεστά και υγρά πολύ καιρό μετά την πάροδο της χειρότερης ζέστης της ημέρας.
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση των βορειοευρωπαίων, οι οποίοι εξακολουθούν να αντιστέκονται στα κλιματιστικά. Για δεκαετίες, προτεραιότητα σε αυτές τις χώρες ήταν η διατήρηση της θερμότητας κατά τους ιδιαίτερα ψυχρούς χειμερινούς μήνες και όχι η προστασία από την ακραία ζέστη του καλοκαιριού. Οπότε τα περισσότερα κτίρια δεν κατασκευάστηκαν με γνώμονα την ψύξη.
Σύμφωνα με τα στοιχεία, η Γερμανία εξακολουθεί να συγκαταλέγεται στις χώρες με τη χαμηλότερη χρήση κλιματιστικών στην Ευρώπη – μόλις το 6% των γερμανικών νοικοκυριών διαθέτει σύστημα κλιματισμού. Ωστόσο, τα πράγματα αλλάζουν ραγδαία, μαζί και η ανάγκη για κλιματισμό. Δεν είναι τυχαίο ότι η ζήτηση για air-condition στη Γερμανία αυξήθηκε κατά περίπου 75% μεταξύ 2019 και 2024.
Σε κάθε περίπτωση, για να απολαύσετε έναν καλύτερο ύπνο τη νύχτα κατά τη διάρκεια των καυσώνων, μπορείτε να λάβετε τα εξής επτά μέτρα για να δροσίσετε το σπίτι σας:
- Ανοίξτε τα παράθυρα μετά το σούρουπο, αν ο αέρας έξω είναι πιο δροσερός από ό,τι μέσα στο σπίτι.
- Κλείστε τις περσίδες, τα παντζούρια ή τις κουρτίνες κατά τη διάρκεια της ημέρας για να αποτρέψετε τη θέρμανση του δωματίου.
- Χρησιμοποιήστε ελαφριά κλινοσκεπάσματα και φαρδιά, ελαφριά ρούχα.
- Κάντε ένα δροσερό ντους ή μπάνιο προτού πέσετε για ύπνο.
- Πίνετε νερό τακτικά κατά τη διάρκεια της ημέρας, αλλά αποφύγετε την υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ και καφεΐνης.
- Μετακινηθείτε στο πιο δροσερό δωμάτιο του σπιτιού αν το υπνοδωμάτιό σας γίνει πολύ ζεστό.
- Απενεργοποιήστε τις περιττές ηλεκτρικές συσκευές, οι οποίες παράγουν επιπλέον θερμότητα.
Οι ηλικιωμένοι οι πλέον ευάλωτοι
Αν και πολλές παλαιότερες έρευνες για τις επιπτώσεις του καύσωνα εξετάζουν περισσότερο τους νέους και υγιείς ανθρώπους, φαίνεται ότι οι ηλικιωμένοι κινδυνεύουν περισσότερο και το ποσοστό τους στον πληθυσμό αυξάνεται.
Η μελέτη του Πανεπιστημίου Στάνφορντ, η οποία δημοσιεύτηκε στο Lancet Planetary Health, προειδοποιεί ότι οι ηλικιωμένοι είναι πολύ πιο ευάλωτοι στη ζέστη απ’ όσο πίστευαν έως τώρα οι ερευνητές. Με τον πληθυσμό άνω των 60 να αυξάνεται παγκοσμίως, οι συντάκτες της μελέτης εκτιμούν ότι η αφόρητη ζέστη θα πλήξει πολύ περισσότερους ανθρώπους, σε ευρύτερη κλίμακα και για μεγαλύτερα διαστήματα απ’ όσο υπολογιζόταν μέχρι σήμερα.
Το αποτέλεσμα είναι ένας φαύλος κύκλος. Η ομάδα που κινδυνεύει περισσότερο από τη ζέστη είναι και αυτή που έχει τη μικρότερη «ανάσα» ανάκαμψης τη νύχτα.
Το πρόβλημα αφορά έναν δείκτη καίριας σημασίας, η θερμοκρασία σε συνάρτηση με το επίπεδο υγρασίας, γνωστή τεχνικά ως «θερμοκρασία θερμομέτρου υγρού βολβού» (Wet-bulb temperature, Tw), ένας συνδυασμός που μπορεί να γίνει πολύ πιο επικίνδυνος για τον άνθρωπο. Λαμβάνοντας υπόψη τα νέα δεδομένα και διασταυρώνοντάς τα με μοντέλα για την προσδοκώμενη γήρανση του πληθυσμού παγκοσμίως τις επόμενες δεκαετίες, οι αμερικανοί ερευνητές συμπέραναν ότι η «αφόρητη ζέστη θα πλήττει πολύ περισσότερους ανθρώπους, σε ευρύτερες περιοχές, σε κλίμακα πολύ υψηλότερη και για μεγαλύτερη διάρκεια» από ό,τι υπολογιζόταν ως τώρα.
Οι ίδιοι υπογραμμίζουν ότι οι χώρες που κινδυνεύουν περισσότερο είναι αυτές όπου μεγάλα τμήματα του πληθυσμού δεν έχουν τρόπο να προστατευτούν από τη ζέστη, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για μέτρα προκειμένου να διευκολυνθεί η πρόσβαση σε μέσα όπως ο κλιματισμός σε συνδυασμό με τη μείωση των εκπομπών άνθρακα που ευθύνονται για την άνοδο της θερμοκρασίας.