Τον Μάιο του 2026 γράφτηκε ιστορία στην αμερικανική ηλεκτροπαραγωγή: για πρώτη φορά, η ηλιακή ενέργεια ξεπέρασε τον άνθρακα στο εθνικό ηλεκτρικό δίκτυο των ΗΠΑ. Τα στοιχεία δημοσιεύτηκε από το παγκόσμιο ενεργειακό think tank Ember, βασισμένα σε επίσημα μηνιαία και ωριαία δεδομένα της Αμερικανικής Υπηρεσίας Ενεργειακής Πληροφόρησης (EIA), και αποτυπώνουν μια αλλαγή που λίγοι θα τολμούσαν να προβλέψουν μόλις μια πενταετία πριν.
Ηλιακή ενέργεια ξεπερνά τον άνθρακα: τα νούμερα που κάνουν τη διαφορά
Τον Μάιο 2026 η ηλιακή ενέργεια κάλυψε το 12,8% της αμερικανικής ηλεκτροπαραγωγής, ενώ ο άνθρακας έπεσε στο 12,2%, το τέταρτο χαμηλότερο μηνιαίο ποσοστό που έχει καταγραφεί ποτέ. Σε απόλυτους αριθμούς, η ηλιακή παρήγαγε 45,5 TWh (terawatt-hours), αύξηση 17% σε σχέση με τον Μάιο 2025 και νέο ιστορικό ρεκόρ. Οι αναλυτές της Ember εκτιμούν ότι τους καλοκαιρινούς μήνες αυτό το ρεκόρ μπορεί να σπάσει ξανά.
Το αντίστροφο μέτρο δείχνει πόσο δραματική είναι η αλλαγή. Πριν από πέντε χρόνια, τον Μάιο 2021, ο άνθρακας εφοδίαζε το 19,7% του αμερικανικού δικτύου, ενώ η ηλιακή μόλις το 5,4%. Σήμερα τα ποσοστά έχουν ουσιαστικά αντιστραφεί.
Για χρόνια η ηλιακή ενέργεια ανέβαινε στο αμερικανικό ηλεκτρικό μείγμα. Ταυτόχρονα, ο άνθρακας έχανε σταδιακά τη θέση του – πρώτα ως η μεγαλύτερη πηγή, κι έπειτα όλο και πιο κάτω. Το να ξεπεράσει η ηλιακή τον άνθρακα για πρώτη φορά δείχνει πόσο μακριά έχει φτάσει – από έναν μικρό συντελεστή στην τρίτη μεγαλύτερη και ταχύτερα αναπτυσσόμενη πηγή ηλεκτρισμού στις ΗΠΑ.
Nicolas Fulghum, senior data analyst, Ember
Η τρίτη μεγαλύτερη πηγή ενέργειας στις ΗΠΑ
Παράλληλα με την ιστορική αντιστροφή έναντι του άνθρακα, η ηλιακή ενέργεια ανέβηκε τον Μάιο στην τρίτη θέση στο σύνολο του αμερικανικού ηλεκτρικού μείγματος, πίσω μόνο από το φυσικό αέριο και την πυρηνική ενέργεια. Τον Απρίλιο 2026 η παραγωγή άνθρακα είχε αγγίξει ιστορικό χαμηλό (39,3 TWh). Τον Μάιο ανέκαμψε ελαφρά στα 43,4 TWh, όμως αυτό ισοδυναμεί με 11% λιγότερα σε σχέση με τον Μάιο 2025 – ανεπαρκές για να συναγωνιστεί τη ζωηρή ανάπτυξη της ηλιακής.
Αξίζει να σημειωθεί ότι αυτό το ορόσημο ακολούθησε ένα άλλο ιστορικό γεγονός: τον Μάρτιο 2026, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας στο σύνολό τους παρήγαγαν για πρώτη φορά περισσότερο ηλεκτρισμό από το φυσικό αέριο στις ΗΠΑ. Τα δύο αυτά ορόσημα μαζί ζωγραφίζουν μια εικόνα που λίγοι φανταζόταν τόσο γρήγορα.
Αναπτύσσεται ακόμα και σε ανθρακόφιλο κλίμα
Η άνοδος της ηλιακής δεν επιβραδύνεται από την πολιτική κλίση της παρούσας αμερικανικής κυβέρνησης. Η διοίκηση Τραμπ ανακοίνωσε πρόγραμμα 700 εκατ. δολαρίων για τη στήριξη ανθρακικών σταθμών και εξαγωγών άνθρακα, αλλά οι επενδυτές ακολουθούν τη λογική της απόδοσης – και αυτή βρίσκεται στην ηλιακή ενέργεια.
Ενδεικτικό είναι ότι το 74% όλης της νέας ηλιακής ισχύος που εγκαταστάθηκε στο πρώτο τρίμηνο 2026 βρίσκεται σε πολιτείες που ψήφισαν Τραμπ το 2024 – Τέξας, Φλόριντα, Οχάιο, Ιντιάνα, Μίσιγκαν, Αριζόνα και Μισισιπή ανάμεσα στις δέκα πρώτες. Η Solar Energy Industries Association (SEIA) αναφέρει ότι η ηλιακή, μαζί με την αποθήκευση ενέργειας, αποτέλεσε το 91% όλης της νέας παραγωγικής ισχύος που κατασκευάστηκε στο ίδιο τρίμηνο. Επίσης, οι ΗΠΑ ξεπέρασαν το σύνολο των 6 εκατ. ηλιακών εγκαταστάσεων σε όλους τους τομείς.
Ένα παγκόσμιο κύμα που δεν σταματά
Αυτό το αμερικανικό ορόσημο δεν είναι απομονωμένο. Το 2025, για πρώτη φορά στα 100 χρόνια λειτουργίας παγκόσμιου ηλεκτρικού δικτύου, οι ανανεώσιμες πηγές (33,8%) ξεπέρασαν τον άνθρακα (33%) στο παγκόσμιο ηλεκτρικό μείγμα. Η Διεθνής Υπηρεσία Ενέργειας (IEA) προβλέπει ότι ως το 2030 οι ανανεώσιμες πηγές θα φτάσουν το 45% της παγκόσμιας ηλεκτροπαραγωγής.
Για τους αναλυτές, τα μηνύματα είναι σαφή: η ηλιακή ενέργεια έχει αποδείξει ότι μπορεί να σταθεί – και να ηγηθεί – ακόμα και σε περιβάλλον που δεν την ευνοεί. Με το καλοκαίρι μπροστά, νέα ρεκόρ παραγωγής στις ΗΠΑ φαίνονται πιο πιθανά από ποτέ.