Η Τουρκία είναι φέτος οικοδέσποινα της Συνόδου του ΟΗΕ για το κλίμα, όπου η δουλειά της θα είναι να απομακρύνει τον κόσμο από τα ορυκτά καύσιμα. Ταυτόχρονα όμως η χώρα βλέπει χρυσές ευκαιρίες στο πετρέλαιο, καθώς ο πόλεμος στο Ιράν και το κλείσιμο των στενών του Ορμούζ δημιουργούν ανάγκη για εναλλακτικές διαδρομές.
Αγωγός πετρελαίου στη Βασόρα. Το Ιράκ ψάχνει για λύση για τις εξαγωγές πετρελαίου (Reuters)
Ζητά ακόμη από το Ιράκ να αποσύρει τις αξιώσεις του σε διεθνείς διαιτησίες, συμπεριλαμβανομένης απόφασης που επιδίκασε στη Βαγδάτη αποζημίωση περίπου 1,5 δισ. δολαρίων για τον τρόπο με τον οποίο η Τουρκία διαχειρίστηκε στο παρελθόν τις εξαγωγές πετρελαίου από το ιρακινό Κουρδιστάν.
Ο τούρκος υπουργός Ενέργειας, Αλπαρσλάν Μπαϊρακτάρ, εκτιμά ότι η συνολική αξία του πετρελαίου και του φυσικού αερίου που θα μπορούσαν να μεταφέρονται μέσω του διαδρόμου ανέρχεται σε περίπου 80 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως.
Το Ιράκ, σχολιάζει το Forbes, δεν έχει την πολυτέλεια να διαφωνήσει, αφού αυτός θα ήταν ο μόνος τρόπος να συνεχίσει να εξάγει ορυκτά καύσιμα.
Το Τσεϊχάν αποτελεί ήδη τον τερματικό σταθμό του αγωγού που μεταφέρει το πετρέλαιο του Αζερμπαϊτζάν από την Κασπία Θάλασσα, ενώ ο υούρκος υπουργός Ενέργειας Μπαϊρακτάρ θέλει να μεταφέρεται και το φυσικό αέριο του Τουρκμενιστάν «από την Τουρκία προς την Ευρώπη». Όποιος θελήσει να κατασκευάσει αυτές τις οδούς μεταφοράς θα πρέπει να έρθει σε συμφωνία με την Άγκυρα.
Δύο πρόσωπα
Αυτό είναι το πρόσωπο που δείχνει η Τουρκία στις πετρελαιοπαραγωγές χώρες και στους παραγωγούς φυσικού αερίου που έχουν ανάγκη τις οδούς μεταφοράς. Τον επόμενο μήνα όμως θα παρουσιάσει στον κόσμο ένα διαφορετικό πρόσωπο.
Η αλήθεια είναι ότι η Τουρκία κινείται προς την πράσινη μετάβαση, κάτι που θα επιδείξει στη Σύνοδο για το Κλίμα.
Η αιολική και η ηλιακή ενέργεια κάλυψαν περίπου το 22% της τουρκικής ηλεκτροπαραγωγής το 2025, σύμφωνα με το ερευνητικό κέντρο Ember. Το ίδιο έτος, η χώρα εγκατέστησε νέες αιολικές και ηλιακές μονάδες 6,5 γιγαβάτ, ένα ιστορικό ρεκόρ. Στόχος είναι να αυξήσει τη συνολική εγκατεστημένη ηλιακή και αιολική ισχύ στα 120 γιγαβάτ έως το 2035.
Ωστόσο ο Κουρούμ, ο πρόεδρος της COP31, έχει αφήσει να φανούν οι πραγματικές προτεραιότητες της χώρας. Κάθε φορά που αναφέρεται στα ορυκτά καύσιμα υποβαθμίζει τη σημασία τους, όπως συνέβη τον Φεβρυάριο, όταν, σε απάντηση των επικρίσεων για την επέκταση μιας μονάδας λιγνίτη, δήλωσε ότι η συζήτηση για την κλιματική αλλαγή δεν μπορεί να περιορίζεται «μόνο στα ορυκτά καύσιμα».
Και ο Καρούμ φαίνεται ότι έχει λόγο να υποστηρίζει αυτή τη θέση. Οι εκπομπές άνθρακα της Τουρκίας αυξάνονται ταχύτερα από εκείνες οποιασδήποτε άλλης χώρας που συγκαταλέγεται στους μεγάλους ρυπαντές του πλανήτη. Το 2025 αυξήθηκαν κατά 4,2%, τη μεγαλύτερη αύξηση μεταξύ των 16 χωρών που ευθύνονται για περισσότερο από το 1% των παγκόσμιων εκπομπών καθεμία, σύμφωνα με το Κοινό Κέντρο Ερευνών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Ο λιγνίτης παραμένει η σημαντικότερη πηγή ηλεκτροπαραγωγής στην Τουρκία, καλύπτοντας περίπου το ένα τρίτο της παραγωγής. Η κυβέρνηση επιδίωξε να επεκτείνει ένα από τα μεγαλύτερα συγκροτήματα ηλεκτροπαραγωγής με λιγνίτη, όμως το σχέδιο σταμάτησε τον Ιούλιο με δικαστική απόφαση.
Το εθνικό σχέδιο δράσης για το κλίμα που υπέβαλε πέρυσι η Τουρκία στον ΟΗΕ προβλέπει περιορισμό των εκπομπών στους 643 εκατομμύρια τόνους έως το 2035, επίπεδο υψηλότερο από τα σημερινά περίπου 611 εκατομμύρια. Το σχέδιο επιτρέπει έτσι στις εκπομπές να συνεχίσουν να αυξάνονται για άλλη μία δεκαετία, ενώ η χώρα έχει δεσμευτεί να επιτύχει μηδενικές καθαρές εκπομπές το 2053.
Όλα αυτά δείχνουν μια αντίφαση που θα μπορούσε να χαρακτηριστεί είτε υποκρισία είτε ρεαλισμός, δεδομένου ότι άλλος δρόμος δεν υπάρχει για το πετρέλαιο του Περσικού Κόλπου.
Όπως φαίνεται οι σύνεδροι που θα συμμετάσχουν στην COP31 θα βλέπουν εναλλάξ τα δύο πρόσωπα της Τουρκίας.