Οι επιστήμονες μπορεί να χρειαστούν μήνες μέχρι να προσδιορίσουν τι ακριβώς προκάλεσε τη σαρωτική πλημμύρα που έπνιξε το Νεπάλ, ένα όμως είναι σίγουρο: η κλιματική αλλαγή λιώνει τους ορεινούς παγετώνες και απειλεί δύο δισεκατομμύρια ανθρώπους που ζουν στους πρόποδες μεγάλων βουνών.
Η παγετωνική λίμνη Κατόρα στο Πακιστάν, μια χώρα υψηλού κινδύνου (Jehan Sher / CC BY-SA 4.0)
Στο Νεπάλ, εκατοντάδες άνθρωποι εκτιμάται ότι βρήκαν φρικτό θάνατο όταν παρασύρθηκαν σε σήραγγεες υδροηλεκτρικού σταθμού (Reuters)
Ήταν το είδος της καταστροφής για την οποία οι κλιματολόγοι κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου εδώ και χρόνια. Μελέτη που δημοσιεύτηκε το 2025 στο περιοδικό Nature, βασισμένη σε 20 χρόνια παρατηρήσεων, εκτιμούσε ότι κάθε χρόνο οι παγετώνες χάνουν 273 δισεκατομμύρια τόνους νερού τον χρόνο.
Μάλιστα τη δεύτερη δεκαετία της 20ερτούς μελέτης η τήξη επιταχύνθηκε κατά 36%.
«Ο ρυθμός απώλειας παγετωνικού πάγου αυξήθηκε σημαντικά, από 231 δισεκατομμύρια τόνους ετησίως κατά το πρώτο μισό της περιόδου μελέτης σε 314 δισεκατομμύρια τόνους ετησίως κατά το δεύτερο μισό» έγραφαν οι ερευνητές.
Επιπλέον, οι προβλέψεις του ΟΗΕ και άλλων φορέων για την άνοδο της στάθμης της θάλασσας ενδέχεται να είναι υπεραισιόδοξες, καθώς δεν συνυπολογίζουν επαρκώς το νερό που χάνεται από τους τους χερσαίους παγετώνες:
«Σε ολόκληρη την περίοδο της μελέτης, η απώλεια παγετωνικού πάγου ήταν κατά 18% μεγαλύτερη από την απώλεια του παγοκαλύμματος της Γροιλανδίας και υπερδιπλάσια από την απώλεια του παγοκαλύμματος της Ανταρκτικής, γεγονός που υπογραμμίζει τον κρίσιμο ρόλο των παγετώνων στην παγκόσμια άνοδο της στάθμης της θάλασσας» εκτιμούσε η μελέτη στο Nature.
Παράλληλα, οι πλημμύρες από την αιφνίδια ρηξη παγετωνικών λιμνών απειλούν κατοικημένες περιοχές σε ορεινές περιοχές. Σύμφωνα με έκθεση του ΟΗΕ το 2025, το 22%-25% του παγκόσμιου πληθυσμού, δηλαδή περίπου 2 δισεκατομμύρια άνθρωποι, ζουν κατάντη περιοχών με χιονοκάλυψη και παγετώνες.
Για τους ανθρώπους αυτούς, η κλιματική αλλαγή δημιουργεί κινδύνους όχι μόνο για πλημμύρα αλλά και για δραματικές ελλείψεις νερού.